Yangın tüpü, uluslararası kabul görmüş PASS tekniğiyle dört adımda kullanılır: pimi çek, alevin kaynağına nişan al, tetiğe sık ve süpürme hareketi yap. Müdahale sırasında rüzgarı veya hava akımını arkanıza almalı, alevin diline değil yanan maddenin tabanına sıkmalı ve kaçış yolunuzu daima arkanızda tutmalısınız.
Panik anında en sık yapılan hatalar pimi çekmeden tetiğe basmak, tüpü alevin üst kısmına sıkmak ve yangına çok yaklaşmaktır. Tekniği önceden bilmek, ilk 30 saniyede yapılan bu hataları ortadan kaldırır; çünkü başlangıç aşamasındaki bir yangında ilk müdahale dakikası her şeyi belirler.
PASS Tekniği Nedir ve Nasıl Uygulanır?
PASS; İngilizce Pull (çek), Aim (nişan al), Squeeze (sık) ve Sweep (süpür) kelimelerinin baş harflerinden oluşan, yangın tüpü kullanımının evrensel 4 adımıdır:
- 1. Pimi çek (Pull): Tetiğin üzerindeki güvenlik pimini mühürü kopararak çekin. Pim çekilmeden tetik çalışmaz.
- 2. Nişan al (Aim): Hortumu veya lansı alevin diline değil, yanan maddenin tabanına (yangının kaynağına) yöneltin.
- 3. Sık (Squeeze): Tetiğe kontrollü ve tam basın; kesik kesik değil, sürekli püskürtme yapın.
- 4. Süpür (Sweep): Püskürtmeyi yangının tabanında sağa-sola süpürme hareketiyle gezdirin ve alev tamamen sönene kadar devam edin.
Yangın Tüpü Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Müdahaleye başlamadan önce mutlaka yangın alarmı verilmiş ve itfaiye (110) aranmış olmalıdır; söndürücüyle müdahale, ihbarın yerine geçmez. Müdahale sırasında şu güvenlik kuralları hayat kurtarır:
- Yangına 2-3 metreden fazla yaklaşmadan püskürtmeye başlayın; alev kısaldıkça yaklaşın.
- Açık alanda rüzgarı, kapalı alanda hava akımını arkanıza alın.
- Kaçış yolunuz daima arkanızda kalsın; yangınla kapı arasına girmeyin, yangının sizi köşeye sıkıştırmasına izin vermeyin.
- Söndükten sonra bir süre bekleyip yeniden alevlenme (geri tutuşma) ihtimaline karşı gözlem yapın.
- Kullanılan tüp kısmen dolu görünse bile basıncı düşmüştür; mutlaka yeniden doluma gönderin.
Hangi Durumlarda Müdahale Edilmez, Tahliye Edilir?
Yangın söndürme tüpü yalnızca başlangıç aşamasındaki küçük yangınlar için tasarlanmıştır; alev boyu insan boyuna yaklaşmışsa, yangın tavana sıçramışsa veya ortamda yoğun duman birikmişse müdahale edilmez, derhal tahliye edilir. Şu durumlarda söndürücüyle vakit kaybetmek yerine binayı terk edin:
- Yangın bir söndürücünün kapasitesiyle kontrol edilemeyecek kadar büyümüşse
- Duman nedeniyle nefes almak veya çıkış yolunu görmek zorlaşıyorsa
- Ortamda tüp, sprey, kimyasal gibi patlayabilecek maddeler varsa
- Tek kaçış yolunuz yangın tarafından tehdit ediliyorsa
Yangın Tüpü Kullanımı İçin Eğitim Gerekir mi?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işyerlerinde acil durum ekiplerinin oluşturulması ve çalışanlara yangın eğitimi verilmesi gerekir; PASS tekniğinin uygulamalı tatbikatla öğretilmesi bu eğitimin temel parçasıdır. Ateş Yangın Söndürme Sistemleri, 2009'dan bu yana İstanbul'daki işletmelere söndürücü temini ve dolumunun yanı sıra uygulamalı yangın eğitimi ve tatbikat desteği sunmaktadır.